گاهی اوقات درد شما نه تنها در گردن یا کمر متمرکز میشود، بلکه میتواند در ناحیه بازو، دستها یا پاها نیز احساس شود. همچنین، ضعف در اندامهای انتهایی مربوط به گردن یا کمر نیز میتواند وجود داشته باشد. در این حالت پزشکان باید هرگونه مشکل تحریک یا فشردگی ریشه عصب نخاعی و عصب محیطی را در ارتباط با آسیب احتمالی دیسک نخاعی یا اختلال عملکرد مفصل در نظر بگیرند. یکی از درمانهای مؤثر برای رفع مشکلات فوق تراکشن یا کشش ستون فقرات است.
دکتر فروغ بعد از معاینه دقیق و انجام عکسبرداریهای لازم بهترین برنامه درمانی را براساس شرایط خاص هر بیمار تجویز میکنند. اگر درمان با تراکشن یا کشش ستون فقرات برای بیمار لازم باشد با بهترین روشها و دستگاهها توسط دکتر انجام میشود.
تراکشن یا کشش ستون فقرات چیست؟
تراکشن ستون فقرات یک تکنیک درمانی است که از نیروی طولی برای کشش و رفع فشار مفاصل مهرهای و بافتهای نرم اطراف ستون فقرات استفاده میکند. درمان با کشش ستون فقرات بیشتر در مهرههای گردنی و کمری مورد استفاده قرار میگیرد، اما میتواند برای ستون فقرات قسمت قفسه سینه نیز اعمال شود. کشش از طریق میزان مشخصی نیرو یا وزن و با توجه به علائم و نشانههای بیماری برای مدت زمان مشخص اعمال میشود. به عنوان مثال، بسته به شرایط بیمار کشش میتواند از چند ثانیه تا 30 دقیقه اعمال شود. نیرو یا وزن اعمال شده معمولاً نسبتاً کم است و برای بیمار ناراحتی خاصی ایجاد نخواهد کرد.
جهت ارزیابی دقیق توصیه میشود که حتماً به متخصص فیزیوتراپی خود مراجعه نمایید تا میزان تراکشن مناسب ستون فقرات برای شرایط شما مشخص شود. میزان کشش به علائم و نشانهها، شدت آسیب و مرحله بهبودی، سابقه پزشکی قبلی و فعلی و پاسخ شما به درمانهای قبلی بستگی دارد. چنانچه کشش ستون فقرات با دقت و به گونهای مناسب توسط متخصص فیزیوتراپی انتخاب شود، تراکشن تراپی انتخاب درمانی مؤثری خواهد بود.
اثرات کشش ستون فقرات
تأثیرات تراکشن صحیح ستون فقرات عبارتند از:
- از همگسستگی یا جدایی اجسام مهرهای
- ترکیب از همگسستگی و لغزش مفاصل فاست
- کشیدگی ساختارهای رباطی بخش نخاعی
- عریض شدن سوراخ بین مهرهای
- صاف شدن انحنای ستون فقرات
- کشیدگی عضلات ستون فقرات
انواع تراکشن ستون فقرات
کشش ستون فقرات را میتوان به پنج دسته طبقهبندی کرد.
تراکشن پیوسته
تراکشن پیوسته ستون فقرات تا چند ساعت در یک زمان اعمال میشود. این مدت طولانی مستلزم اعمال مقادیر کمی وزن است. به طور کلی اعتقاد بر این است که این نوع کشش در واقع در جداسازی ساختارهای ستون فقرات بیتأثیر است. به عبارت دیگر، وزن قابل تحمل برای بیمار به اندازهای نیست که باعث جدا شدن مهرهها در طول این مدت شود.
تراکشن پایدار
اصطلاح تراکشن پایدار بر این موضوع دلالت دارد که مقدار ثابت کشش برای دورههایی از چند دقیقه تا حداکثر یک ساعت اعمال میشود. این مدت کوتاه معمولاً با اعمال نیرو و وزن بیشتری همراه است. این روش به طور گستردهای در اروپا استفاده میشود و بسیاری مقالات پژوهشی به شرح کاربردهای مختلف کشش پایدار پرداختهاند. کشش پایدار گاهی اوقات به عنوان کشش استاتیک نیز شناخته میشود.
تراکشن مکانیکی متناوب
این شکل از کشش شامل دستگاه مکانیکی است که کشش را به طور متناوب هر چند ثانیه یکبار اعمال میکند. این نوع تراکشن تراپی محبوبترین شکل درمانی مورد استفاده است.
تراکشن دستی
کشش یا تراکشن دستی معمولاً برای چند ثانیه اعمال میشود. همچنین میتوان این کشش را به صورت یک ضربه ناگهانی و سریع اعمال کرد.
تراکشن موضعی
تراکشن موضعی از طریق قرار دادن بیمار در موقعیتهای مختلف با استفاده از بالش، بلوک یا کیسههای شنی برای اعمال کشش طولی روی ساختارهای ستون فقرات اعمال میشود. معمولاً خم کردن جانبی در این نوع روش وجود دارد و تنها در یک طرف بخش نخاعی اعمال میشود.
کاربردهای کشش ستون فقرات
از کشش ستون فقرات برای درمان شرایط زیر استفاده میشود:
- گیرافتادگی عصب نخاعی
- بیرونزدگی دیسک
- مشکلات حاد رباط
- تنگ شدن سوراخ بین مهرهای
- مشکلات حاد مربوط به خار استخوانی
- تورم ریشه عصب نخاعی
- لغزش مهرهها
- کاهش دامنه حرکت مفصل
- بیماری دژنراتیو مفصل
- اسپاسم و سفتی عضلات خارجی
- درد ناشی از مشکلات دیسک مفصلی
- درد مفاصل
- شکستگی کمپرشن
فتق دیسک
تراکشن ستون فقرات جهت درمان فتق دیسک کاربرد دارد. شواهدی وجود دارند که نشان میدهند با کشش ستون فقرات میتوان میزان بیرونزدگی دیسک را کاهش و علائم فشردگی عصب نخاعی حین کشش نخاعی را تسکین داد. همانند سایر رویکردهای درمانی محافظهکارانه مربوط به فتق دیسک چنانچه میخواهید درمان با تراکشن موفقیتآمیزی داشته باشید آموزش بیمار و بازگشت تدریجی به فعالیتهای روزانه و رعایت احتیاط ضروری است. با از بین رفتن علائم ریشه عصب نخاعی و کاهش بیرونزدگی دیسک کمری ممکن است بیمار به استفاده از بریس در قسمت پشتی صندلی نیاز داشته باشد. این بریس فعالیتهای بیمار به ویژه خم شدن به جلو را محدود میکند و همچنین مقداری از نیروی وارد شده روی دیسک زمان ایستادن یا نشستن را خنثی میکند.
هنگام درمان فتق دیسک از طریق کشش ستون فقرات، زمان درمان باید کوتاه باشد. با افزایش فضای دیسک، فشار داخل دیسک نسبت به محیط اطراف کاهش مییابد.
کاهش دامنه حرکتی مفصل
از آنجا که کشش شامل حرکت غیرفعال مفاصل به روشهای مکانیکی یا دستی است میتوان آن را نوعی ایجاد حرکت در نظر گرفت. هرگونه حالت سفتی مفصل یا کاهش دامنه حرکتی مفصل ممکن است به کشش پاسخ مثبت دهد. یک استدلال مخالفان استفاده از کشش برای ایجاد حرکت غیر اختصاصی بودن و تحت تأثیر قرار دادن همزمان چندین مفصل است.
با در نظر گرفتن این نکته، ممکن است فردی تمایل به انتخاب تکنیک خاص دیگری داشته باشد اما نباید از کشش به عنوان یک روش احتمالی ایجاد حرکت غافل شد.
بیماری دژنراتیو مفاصل
بیماریهای دژنراتیو مفاصل اغلب با کاهش دامنه حرکتی مرتبط هستند. بسیاری از بیماران مبتلا به بیماری دژنراتیو مفصل نیز محدوده حرکتی محدودی در قسمتهای درگیر دارند. درمان با کشش ستون فقرات میتواند روش مؤثری برای بازگرداندن حرکت این بخشها باشد. بنابراین، این روش حداقل از لحاظ نظری از پیشرفت روند دژنراتیو جلوگیری خواهد کرد. مطمئناً در بسیاری از بیماران با بازگرداندن حرکت مفاصل، درد نیز تسکین خواهد یافت.
سفتی و اسپاسم عضلات خارجی
کشش معمولاً در کاهش سفتی عضلات خارجی و اسپاسم مفید است و ممکن است در صورت بروز این شرایط به طور مؤثری مورد استفاده قرار گیرد. تراکشن متناوب معمولاً بر تراکشن پایدار هنگام ایجاد حرکت یک بخش نخاعی کم حرکت یا درمان سفتی و اسپاسم عضلات ترجیح داده میشود.
درد ناشی از اختلال دیسک بین مهرهای
درد ستون فقرات ناشی از اختلال دیسک بین مهرهای (دیسکوژنیک) ممکن است به تراکشن تراپی پاسخ مطلوبی دهد. از نظر تئوری، دردی که ماهیت دیسکوژنیک دارد در اثر تغییرات آناتومیکی در ساختار دیسک ایجاد میشود. هرگونه درمان جهت اصلاح یا بازگرداندن این آناتومی ممکن است اثرات مطلوبی را ایجاد کند.
درد مفاصل
دانشمندان ایجاد حرکت و کشش در دامنه طبیعی حرکت مفاصل را در تسکین درد این اندام مؤثر میدانند. یکی از دلایل اینکه چرا حرکات کوچک در دامنه طبیعی حرکت باعث تسکین درد میشوند تحریک گیرندههای مکانیکی در این حالت است. تکانههای این فیبرهای حسی با رسانایی سریع میتوانند درد ناشی از فیبرهای کُندتر هدایتکننده درد را «مسدود» کنند.
شکستگی کمپرشن
برخی از بیماران مبتلا به شکستگی کمپرشن همچنان در مرحله تحت حاد و حتی پس از بهبود کامل شکستگی احساس درد دارند. اگرچه کشش به عنوان یک درمان معمول برای شکستگی کمپرشن در نظر گرفته نمیشود، اما بیمارانی که همچنان دردی فراتر از مرحله تحت حاد را احساس میکنند، ممکن است به طور قابل ملاحظهای به درمان با تراکشن پاسخ دهند. البته بسیاری از شکستگیهای کمپرشن در ستون فقرات بخش قفسه سینه قرار دارند. در این قسمتها نمیتوان از تراکشن تراپی به طور مؤثری استفاده کرد.
چه زمانی نباید از درمان کشش ستون فقرات استفاده کنید؟
طی فرآیندهای بیماری و سایر شرایطی که حرکت در آنها ممنوع است نباید از درمان با تراکشن استفاده کنید. رگ به رگ شدن، در رفتگی و التهابات حاد ممکن است با کشش تشدید شوند. تراکشن تراپی در بیماران مبتلا به دامنه حرکتی بیش از حد ستون فقرات ممکن است باعث کشش بیشتر شود. همچنین در بیماران مبتلا به مشکلات تنفسی یا بیمارانی که دچار کلاستروفوبیای کشش میشوند باید احتیاط کرد و اصلاحاتی انجام داد.
دانشمندان آزمونهای کشش و کمپرشن معمولی را توصیه میکنند تا مشخص شود آیا بیمار متقاضی مناسبی برای درمان با تراکشن محسوب میشود یا خیر. پزشکان معتقدند که اگر کشش دستی بدون درد باشد یا موجب تسکین بیمار شود، فرد متقاضی مناسبی برای تراکشن تراپی است. اما اگر کشش باعث تشدید وضعیت بیمار شود، فرد متقاضی مناسبی محسوب نمیشود. درمانهای آزمایشی کشش دستی باید در درجات مختلف خم کردن، کشش و خم کردن جانبی انجام شوند. بدین صورت راحتترین موقعیت مناسبترین درمان محسوب میشود.
میزان فشار تراکشن تراپی چقدر است؟
مقدار نیرو به تنهایی تأثیر درمان با کشش ستون فقرات را تعیین نمیکند. راحتی بیمار از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر بیمار با درمان تسکین نیابد، احتمالاً این روش بدون تأثیر خواهد بود. شواهد نشان میدهند که تنگ شدن فضاهای بین مهرهای میتواند موجب ناراحتی شود. برای تسکین بیمار روش درمانی به کار رفته نباید وضعیت او را تشدید کند و فرد باید احساس امنیت و حمایت مناسبی داشته باشد. قبل از درمان با تراکشن، استفاده از روشهای درمانی دیگر مفید است. به عنوان مثال سرما و گرما درمانی، اولتراسوند یا ماساژ اغلب توصیه میشوند و مؤثر هستند.
