میخچه پا چه علائمی دارد؟ درمان با کفش و کفی طبی و جراحی

میخچه به اختلالی گفته می‌شود یک قسمت از پوست سفت و کلفت خواهد شد که این اختلال می‌تواند در نوک انگشتان، بین انگشتان یا انتهای ریشه انگشت به وجود بیاید. پینه پا شباهت زیادی به میخچه دارد اما بزرگ تر است و معمولاً در اطراف سینه پا و درد در ناحیه پاشنه یا قسمت خارجی انگشت شست به وجود می‌آید. میخچه و پینه پا معمولاً با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند اما این دو نشان دهنده یک مشکل در استخوان می‌باشند.

انواع میخچه پا

میخچه به ضایعات دایره ‌ای هیپرکراتوتیک گفته می‌شود که هسته مخروطی شکل آن باعث بروز درد و التهاب می‌شود. بخش مخروطی میخچه در پی واکنش به ترومای مکانیکی به وجود آمده است. این هسته مخروطی شکل باعث می‌‌شود که تشخیص پینه پا با میخچه راحت باشد. میخچه به دو گروه تقسیم می‌‌شود که عبارتند از میخچه سفت و میخچه نرم. در میخچه سفت که شایع ‌ترین نوع میخچه می‌باشد و در ناحیه انگشتان پا یک بافت سفت و برجسته به وجود می‌‌آید که قسمت مرکزی آن سفت می‌باشد. این میخچه معمولاً در انگشت پنجم و یا در قسمت قاعده مفاصل انگشتان پا به وجود می‌آید. میخچه نرم به علت جذب بیش از حد رطوبت ایجاد می‌شود و ظاهر آن گویای این حقیقت می‌باشد. میخچه نرم یک ضایعه بسیار دردناک است که می‌‌تواند بین هر یک از انگشتان به وجود بیاید اما بیشتر بین انگشتان چهارم و پنجم ایجاد می‌گردد.

علت به وجود آمدن میخچه چیست؟

میخچه و پینه پا به علت فشار و اصطکاک مداوم پا با کفش یا زمین به وجود می‌آیند که در این شرایط ساختار استخوانی پایا انگشتان به طور مداوم به زمین کشیده می‌شوند. به این ترتیب پوست در واکنش به فشار ایجاد شده شروع به کلفت شدن خواهد کرد تا از به وجود آمدن تاول پوستی یا زخم دردناک جلوگیری کند. در صورتی که اصطکاک یا فشار وارد شده به پا خفیف اما طولانی مدت باشد باعث به وجود آمدن میخچه یا پینه پا خواهد شد. اصطکاک یا فشار زیاد در یک بازه زمانی کوتاه می‌تواند باعث به وجود آمدن تاول یا زخم باز شود. پینه پا می‌تواند به علت یک اختلال دیگر که انگشت چکشی نام دارد نیز به وجود بیاید که در این اختلال معمولاً انگشتان پا زیر انگشت مجاور که معمولاً کوچکترین انگشت می‌باشد قرار خواهند گرفت و باعث به وجود آمدن میخچه خواهند شد. پینه پا زیر سر استخوان بلند انگشت شست و به علت تحمیل وزن زیاد بدن به این انگشت ایجاد می‌گردد. تعداد زیادی از اختلالات استخوان ارثی هستند اما استفاده درست از کفش مناسب می‌‌تواند ریسک به وجود آمدن پینه پا یا میخچه را به حداقل برساند.

میخچه پا چگونه احساس می‌شود؟

میخچه پا خود را به صورت درد شدید انگشت نشان می‌دهد. به طور کلی میخچه و پینه پا به علت التهاب عصب باعث بوجود آمدن علائم از قبیل درد و ناراحتی و درد تیر کشنده خواهند شد. گاهی اوقات درد آنقدر شدید است که بیمار را از انجام فعالیت‌های روزمره خود باز می‌‌دارد.

میخچه پا چگونه تشخیص داده می‌شود؟

هنگامی‌ که شما به علت درد انگشت به پزشک مراجعه می‌کنید او در ابتدا به معاینه ناحیه دردناک خواهد پرداخت و سپس ممکن است مقداری از پوست کلفت پا را برش بزند تا احتمال وجود زگیل که به علت عفونت ویروسی به وجود می‌‌آید را رد کند. در برخی موارد نیز درخواست انجام عکسبرداری توسط اشعه ایکس را خواهد داد تا بتواند اختلالات استخوانی که باعث به وجود آمدن میخچه یا پینه پا شده‌ اند را تشخیص دهد. ممکن است پزشک تصمیم بگیرد به کمک ماژیک ناحیه ‌ای که دردناک است را مشخص نماید تا در عکسبرداری توسط اشعه ایکس به طور صحیح بررسی گردد. پس از اتمام عکسبرداری پزشک می‌تواند علل بروز درد در ناحیه دردناک انگشت را مشخص کند.

چگونه می‌توان میخچه را درمان کرد؟

تراشیدن پوست کلفت شده پا می‌‌تواند به طور موقت باعث رفع فشار از روی انگشت شود اما در صورتی که شما دچار دیابت یا مشکلات مرتبط با گردش خون هستید نباید خودتان این کار را انجام دهید در غیر این صورت ریسک بروز عفونت افزایش پیدا می‌کند. محصولات مخصوصی که برای رفع پینه پا و میخچه مورد استفاده قرار می‌گیرند دارای اسید بسیار قدرتمندی هستند که به رفع پوست اضافی کمک خواهند کرد اما ممکن است باعث بروز سوختگی شیمیایی شدید شوند که این امر در برخی از افراد ریسک بروز عفونت و درد بیشتر را افزایش می‌‌دهد به همین دلیل شما باید کاملا مراقب باشید. برای شروع کار شما می‌‌توانید پای خود را درون محلول آب گرم و صابون قرار دهید و به آرامی پوست مرده را از پای خود جدا کنید. برای این کار می‌توانید از سنگ پا یا سوهان استفاده کنید و به آرامی آن را روی پای خود به حرکت در بیاورید. بهترین زمان برای استفاده از سنگ پا پس از حمام رفتن می‌باشد که پوست نرم شده است. بهتر است این کار را پس از هر بار دوش گرفتن انجام دهید. ساییدن بیش از حد سنگ پا به پینه پا یا میخچه می‌تواند باعث سوختگی پوست شود پس باید کاملا احتیاط کنید. استفاده از مرطوب کننده‌های مناسب از قبیل روغن ویتامین ای، کره کاکائو یا لانولین در نواحی سفت شده پا می‌‌تواند باعث نرم شدن آن ها و رفع درد شود. شما می‌توانید از پد مخصوص میخچه و پینه پا استفاده کنید. در هنگام جدا کردن پوست کلفت پا کاملا دقت کنید تا از بریدگی پای خود جلوگیری نمایید.

پزشک برای درمان میخچه چه اقداماتی را انجام می‌دهد؟

پزشک پس از بررسی سابقه پزشکی شما و انجام معاینات جسمانی و یا درخواست عکسبرداری توسط اشعه ایکس می‌‌تواند علت به وجود آمدن میخچه یا پینه پا را مشخص کند. پزشک در زمینه جدا کردن نقاط کلفت پوست پا تخصص دارد و معمولاً استفاده از پد مخصوص میخچه و پینه را توصیه می‌کند و از شما می‌خواهد که در منزل نیز از پد مخصوص و سایر داروهای تجویز شده استفاده کنید. استفاده از داروهای مخصوص کنترل التهاب می‌توانند به درمان آسیب دیدگی ایجاد شده کمک نمایند که در برخی موارد پزشک به منظور کاهش فوری درد و تورم به تزریق کورتیزون خواهد پرداخت.

استفاده از پد مخصوص

استفاده از پد مخصوص میخچه می‌تواند با کاهش اصطکاک مکانیکی در ناحیه میخچه یا پینه پا به تسکین علائم بیماری کمک کند. در مواردی که میخچه پا سفت است پزشک استفاده از پد سیلیکونی یا پد فومی ‌را به منظور محافظت از پوست و پس از برداشتن بافت سفت آن توصیه خواهد کرد. استفاده از پد سیلیکونی بسیار کمک کننده است زیرا ضمن آزاد سازی مواد مخصوص به منظور رفع ضایعات ایجاد شده از پا نیز محافظت خواهد کرد. پینه پا به علت وارد شدن فشار زیاد ناشی از وزن بدن به سر استخوان متاتارسال به وجود می‌آید و می‌توان به کمک پد مخصوص به رفع این مشکل کمک کند. استفاده از پد مخصوص باعث می‌شود که وزن بدن به سایر نقاط پا منتقل شود و وزن توزیع گردد. باید در هنگام تهیه پد مخصوص شکل و سایز استخوان متاتارسال را در نظر گرفت. باید لبه داخلی پد متاتارسال با پهنای سر استخوان مطابقت داشته باشد و در لبه‌های میانی و جانبی باریک تر شود. این پد باید در قسمت سینه پا پهن تر باشد و در ناحیه پاشنه باریک شود. استفاده از پد متاتارسال باعث می‌شود که به تدریج از میزان فشاری که به انگشت وارد می‌‌شود کاسته گردد.

استفاده از کفش مناسب

در اکثر موارد می‌توان به کمک کفش مناسب به درمان ضایعات مکانیکی پا پرداخت. پزشک از بیمار می‌‌خواهد که از کفش پاشنه کوتاه و کفشی که فضای کافی در اختیار انگشتان پا قرار می‌دهد استفاده نماید. بیمارانی که دچار انگشت چکشی هستند به کفشی نیاز دارند که پهنای کافی داشته باشد و به خوبی از پا محافظت کند. افرادی که دچار پینه نرم یا سخت در انگشت پنجم خود هستند می‌‌توانند از کفشی استفاده کنند که عرض کافی دارد. این افراد باید در هنگام تهیه کفش کاملا دقت داشته باشند و به انتخاب کفش مناسب بپردازند زیرا پوشیدن کفش نامناسب باعث می‌شود که ریسک به وجود آمدن پینه پا یا میخچه و یا بدتر شدن این مشکلات افزایش پیدا کند.

انجام عمل جراحی

معمولاً پزشک پینه یا میخچه پا را از قسمت قاعده آنها تراش می‌‌دهد تا به طور کامل تخلیه شوند. برای انجام عمل جراحی و درمان پینه یا میخچه پا شما باید به متخصص پا پزشک مراجعه کنید تا به درمان علت اصلی بروز این مشکلات بپردازد و پای چنگالی یا چکشی شما را برطرف کند. معمولا انجام عمل جراحی به مدت کوتاه باعث بروز درد و ناراحتی خواهد شد اما در نهایت شما می‌توانید به انجام فعالیت‌های طبیعی خود بپردازید. عمل جراحی به معنای استراحت مطلق در بستر نمی‌باشد. تعداد بسیار زیادی از بیمارانی که تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند از نتیجه ای که به دست می‌آورند بسیار رضایت دارند زیرا درد آنها به طور کامل برطرف می‌‌شود.

عمل جراحی بر فرآیند اصلاح استرس مکانیکی غیر عادی بر انگشت پا تمرکز دارد و معمولاً زمانی انجام می‌شود که روش‌های درمانی و مراقبتی تاثیری در بهبود مشکل بیمار نداشته باشند. هدف از انجام عمل جراحی اصلاح ناهنجاری‌های پا از قبیل انگشت چکشی، انگشت چنگالی و یا مشکلات مشابه می‌باشند تا ضایعات دردناک پا برطرف گردد. میخچه سفت روی انگشت پنجم و میخچه نرم در انگشت میانی به کمک عمل جراحی و تخلیه کامل آنها درمان می‌شود. به وجود آمدن پینه زیر استخوان متاتارسال به کمک روش‌های مراقبتی درمانی می‌گردد زیرا معمولاً نتایج حاصل از جراحی استئوتومی ‌قابل پیش بینی نیست و ممکن است پینه زیر استخوان مجاور ایجاد گردد.

آیا می‌توان از تشکیل مجدد میخچه جلوگیری کرد؟

معمولاً اصلاح سایز و نوع کفش می‌تواند بسیار کمک کننده باشد به همین دلیل شما باید در هنگام تهیه کفش کاملا دقت کنید و کفشی را خریداری نمایید که به خوبی با پای شما تناسب دارد و از ساییده شدن پا جلوگیری می‌کند. کفش مورد نیاز شما باید به خوبی فضای کافی در اختیار انگشتان قرار دهد و بتواند از پینه یا میخچه در قسمت قاعده انگشتان محافظت کند. کفشی را تهیه کنید که به خوبی از سینه پایشان محافظت می‌کند و تنگ نیست زیرا تنگ بودن پنجه کفش باعث می‌شود انگشتان تحت فشار قرار بگیرند. برای اینکه بتوانید به این نتیجه برسید که آیا کفش شما دارای شکل و سایز مناسبی می‌باشد باید پای خود را روی یک برگه سفید قرار بدهید و شکل پای خود را ترسیم نمایید. سپس کفش مورد نظر را روی شکل ترسیم شده قرار دهید. اگر متوجه شدید که کفشش ما کوچک تر و باریک تر از پای تان می‌باشد و تعجب نکنید سپس سعی کنید مقدار نیرویی که در هنگام پوشیدن چنین کفشی به انگشتان و کف پای شما وارد می‌گردد را تصور کنید. پوشیدن کفش تنگ و راه رفتن با آن سلامت پا را به خطر می‌‌اندازد.

اکنون کفش‌های خود را بررسی کنید و اگر متوجه شدید کفش مناسب ندارید بهتر است به فکر خریدن کفش بهتر باشید. از بررسی کردن جوراب خود نیز غافل نشوید و سعی کنید همیشه از جوراب نخی و پشمی استفاده نمایید. انواع مختلفی از جوراب وجود دارد که در قسمت انگشتان و پاشنه ضخامت بیشتری دارند و می‌‌توانند از این نواحی محافظت کنند. شما می‌توانید از جوراب پشمی استفاده کنید که میزان ساییدگی انگشتان و پاشنه را به حداقل می‌‌رساند. معمولاً میخچه و پینه پا بسیار مقاوم هستند و گاهی اوقات انجام عمل جراحی اجتناب ‌ناپذیر است به این ترتیب اگر شما به کمک روش‌های پیشگیری کننده نتوانستید به درمان مشکل خود بپردازید به ناچار باید انجام عمل جراحی را انتخاب کنید.