انجام اسکن کف پا برای چه کسانی لازم است؟

اسکنر دیجیتالی کف پا دستگاهی است که به ارزیابی سلامت ساختاری بدن کمک می‌کند. پس از آنکه اسکن شدید، دستگاه به تولید تصاویر از پا خواهد پرداخت که نحوه توزیع وزن بدن را نشان می‌دهد تا پزشک بتواند هرگونه ناهنجاری یا ضعف در ساختار پا را تشخیص دهد.

اسکن کف پا چیست؟

پزشک برای آنکه بتوانند اطلاعات لازم در خصوص شکل، سایز، فشار و حرکات پا را به دست بیاورد سالی یک بار درخواست انجام اسکن کف پا را خواهد داد. اسکن کف پا اطلاعات خوبی را در خصوص نوع قوس کف پا، چرخش پا به داخل یا خارج، نقاط فشاری، سایز و آنالیز الگوی راه رفتن در اختیار پزشک قرار خواهد داد. به این ترتیب پزشک می‌‌تواند علت درد پا و سایر نقاط بدن را تشخیص دهد. به خاطر داشته باشید که سلامت پا تضمین کننده سلامت سایر نقاط بدن است. ارزیابی دقیق پا اهمیت بسیار زیادی دارد زیرا مشکلات حرکتی و اختلالات سیستم اسکلتی عضلانی را نشان می‌دهد. به این ترتیب پزشک می‌‌تواند نوع قوس کف پا و حرکات پا را تشخیص دهد. پا یکی از ساختارهای پیچیده بدن است که به جذب ضربه و کنترل بدن می‌پردازد. در صورتی که کف پا نتواند به جذب ضربه کمک کند فشار بسیار زیادی به پا و سایر نقاط بدن وارد می‌شود و شما دچار آسیب دیدگی خواهید شد. بروز هر گونه مشکل در ساختار کف پا باعث آسیب دیدگی عضلات و تاندون‌های محافظ کف پا و ساق پا خواهد شد و احتمال آسیب دیدگی آن افزایش می‌یابد.

آیا علیرغم عدم احساس درد باید به اسکن کف پا پرداخت؟

پا بر همه اندام‌های فوقانی از قبیل ساق و ران تاثیر می‌گذارد. شاید شما متوجه نشده باشید اما بدن یک مجموعه بزرگ از اندام‌های حرکتی است که همه آنها به یکدیگر متصل شده اند و بر یکدیگر تاثیر می‌گذارند. ضعف یا هرگونه اختلال در ساختار کف پا می‌تواند سایر نقاط بدن از قبیل زانو، لگن و ستون فقرات را درگیر کند. هنگامی که می‌ایستید یا می‌دوید بدن تحت فشار بسیار زیادی قرار می‌‌گیرد و اندام‌های حرکتی فعالیت خود را آغاز می‌نمایند. کف پا یکی از این ساختارهای بسیار مهم است که من بروز هر گونه اختلال در این اندام سایر نقاط بدن را مختل خواهد کرد. پزشک پس از انجام ارزیابی‌های اولیه می‌تواند به این نتیجه برسد که آیا مشکل شما به علت اختلالات کف پا به وجود آمده یا دلیل دیگری دارد. پس از انجام ارزیابی‌های اولیه پزشک با شما در خصوص مزایای کفی طبی صحبت خواهد کرد.

مزایای اسکن کف پا

اسکن کف پا فرآیندی است که شما روی پاهای خود می‌ایستید و ظرف مدت ۳۰ ثانیه اطلاعات لازم در اختیار پزشک قرار می‌گیرد. به لطف پیشرفت‌های به دست آمده در این زمینه پزشک می‌‌تواند تصاویر سه بعدی از ساختار کف پا به دست بیاورد تا با توجه به این موارد به طراحی کفی یا کفش ‌طبی بپردازد. صرف نظر از اینکه شما یک ورزشکار مطرح یا معلم مدرسه هستید و مدت زیادی سرپا می‌ایستید پزشک می‌تواند به تجویز یک کفش مناسب بپردازد.

برخی از مزایای اسکن کف پا به شرح زیر می‌باشد:
• ارزیابی صحیح الگوی توزیع وزن بدن در کف پا بدون کفش و با کفش
• ارزیابی مرکز اعمال فشار در هنگام دویدن یا راه رفتن
• ارزیابی صحیح فرآیند پیشرفت در طول سال
• آنالیز الگوی راه رفتن و مشخص کردن نقاط فشاری در هنگام راه رفتن و دویدن
• ارزیابی الگوی دیجیتالی شکل و ساختار کف پا به منظور طراحی کفش و کفی طبی مناسب

نحوه اسکن کف پا

فناوری مورد استفاده در اسکن کف پا جدید ترین روشی است که به آنالیز حرکات پا می‌‌پردازد. پزشک از اطلاعات به دست آمده، ارزیابی فیلم ویدیویی راه رفتن شما، تست حرکات مفصل، و آنالیز ساختار بیومکانیکی بدن برای کسب اطلاعات لازم در خصوص الگوی توزیع وزن در کف پا و سراسر بدن استفاده می‌کند.

آنالیز ایستا

در این روش پزشک از شما می‌‌خواهد بدون هیچ گونه حرکتی روی دستگاه بایستید. این روش به ارائه اطلاعات سودمند در خصوص نحوه توزیع وزن بدن و فشاری که به نقاط مختلف پا وارد می‌شود می‌پردازد. به این ترتیب ساختارهای مختلف پا که دچار مشکلات اسکلتی عضلانی هستند مشخص خواهند شد. شما باید روی یک صفحه مخصوص قرار بگیرید، سپس کامپیوتر به تهیه تصاویر گرافیکی از کف پا خواهد پرداخت تا نحوه توزیع فشار در ناحیه کف پا را نشان دهد.

 آنالیز پویا

آنالیز پویا روشی است که به ارزیابی نیروهای وارد شده به کف پا در هنگام راه رفتن یا دویدن روی دستگاه اسکنر می‌پردازد. این روش به پزشک کمک می‌‌کند با نحوه عملکرد، زمانبندی و ساختارهای بیومکانیک کف پا و اندام تحتانی آشنا شود و به تشخیص آسیب دیدگی بپردازد. شما باید روی دستگاه اسکنر شروع به دویدن کنید یا راه بروید تا یک پا به صفحه ضربه بزند. در نظر داشته باشید، باید در هنگام انجام این تست بدن در حالت طبیعی قرار داشته باشد. سپس کامپیوتر به تهیه تصاویر گرافیکی می‌پردازد که نشان دهنده رفتار پویای کف پا است. نتایج به دست آمده توسط متخصص پا ارزیابی خواهد شد.

کاربردهای اسکن کف پا

برخی از کاربردهای اسکن سه بعدی کف پا به شرح زیر می‌باشد:

التهاب فاسیای کف پا

اکثر افرادی که دچار درد پاشنه می‌شوند تصور می‌کنند که خار پاشنه دارند، خار پاشنه یک زائده استخوانی است که در ناحیه پاشنه به وجود می‌آید. با این حال در اکثر مواقع درد پاشنه ارتباطی به خار پاشنه ندارد و به علت التهاب پلانتار فاسیا به وجود می‌آید. پلانتار فاسیا یک بافت همبند است که از ناحیه پاشنه تا قاعده انگشتان امتداد پیدا می‌کند. آسیب دیدگی این بافت باعث بروز علائمی شبیه التهاب تاندون خواهد شد که با گذر زمان باعث ضعیف شدن فرآیند ساخت رشته‌های کلاژن و آسیب دیدگی مزمن بافت خواهد شد. خبر خوبی که وجود دارد این است که این اختلال به خوبی قابل درمان است و به روش‌های درمانی مختلف پاسخ می‌دهد به نحوی که بافت‌های آسیب دیده تقویت می‌شوند و فشار از روی آنها برداشته می‌شود.

 التهاب تاندون آشیل

التهاب تاندون آشیل یکی از اختلالات شایعی است که به علت تحلیل رفتگی بزرگترین تاندون بدن انسان به وجود می‌آید. تاندون آشیل یک رشته فیبروزی سفت است که وظیفه متصل کردن عضلات ساق پا به استخوان پاشنه را برعهده دارد و وجود آن برای انجام دادن فعالیت‌های روزمره از قبیل راه رفتن، دویدن و پریدن و ضروری است. با توجه به نقش حیاتی این تاندون احتمال آسیب دیدگی آن بسیار زیاد است که در نهایت شروع به تحلیل رفتگی خواهد کرد. معمولاً این تحلیل رفتگی در دو ناحیه رخ می‌‌دهد که عبارتند از قسمت داخلی تاندون آشیل به سمت استخوان پاشنه و قسمت پشت پا. التهاب تاندون آشیل معمولاً در دوندگان شایع است که به علت تحت فشار قرار گرفتن ناشی از دویدن به مدت طولانی ایجاد می‌گردد. این اختلال همچنین در افرادی که فقط آخر هفته ورزش می‌‌کنند بسیار شایع است.

 درد و تورم ساق پا

درد و تورم ساق پا یکی دیگر از اختلالات شایعی است که به علت التهاب مفاصل، تاندون و بافت استخوانی در اطراف ساق به وجود می‌آید. این اختلال باعث بروز درد انتشار دهنده در امتداد استخوان ساق می‌شود و معمولاً ناحیه ای به وسعت ۵ تا ۱۰ سانتیمتر را درگیر می‌کند. این اختلال معمولاً افرادی که فعالیت جسمانی بالایی دارند را درگیر می‌کند و در مراحل اولیه به طور خود به خود بهبود پیدا می‌‌کند. اما با پیشرفت بیماری معمولاً درد باعث ناتوانی جسمی بیمار شده به نحوی که نمی‌‌تواند به انجام فعالیت‌های دلخواه خود بپردازد. بر خلاف آنچه که قبلا تصور می‌شد درد ساق پا به آسیب دیدگی استخوان ارتباط ندارد بلکه به علت پارگی های کوچک در عضلات اطراف استخوان ایجاد می‌شود.

مورتون نوروما

مورتون نوروما اختلال دردناکی است که قسمت سینه پا و معمولاً فاصله بین انگشت سوم و چهارم را درگیر می‌‌کند. این اختلال با سفت شدن بافت اطراف یکی از اعصاب کف پا منتهی به انگشتان ایجاد می‌گردد.

بونیون

بونیون یک اختلال پیشرونده است که با ایجاد یک برجستگی بزرگ در قسمت داخلی انگشت شست توصیف می‌شود. هنگامی که انگشت شست به سمت انگشت دوم متمایل می‌شود باعث بروز تغییرات ساختاری در استخوان‌های پا خواهد شد. افرادی که دچار این اختلال هستند معمولاً به اشکال مختلفی راه می‌روند تا از میزان درد خود بکاهند که این وضعیت باعث ناپایداری استخوان و درد مفصل خواهد شد که در نهایت به آرتروز شدید می‌‌انجامد. معمولاً در مراحل اولیه درد به طور خود به خود بهبود پیدا می‌‌کند اما با پیشرفت این اختلال بیمار دچار درد ناتوان‌ کننده خواهد شد که به درمان‌های تخصصی نیاز پیدا می‌کند.

 صافی کف پا

تقریباً ۲۰ درصد از افراد جامعه دچار صافی کف پا هستند. در این اختلال کف پا انعطاف بالایی دارد و به سمت پایین کشیده می‌شود. انجام اسکن کف پا می‌تواند به تشخیص این اختلال و مشخص نمودن نقاطی که تحت فشار هستند کمک کند. صافی کف پا باعث بروز مشکلات متعددی از قبیل درد پاشنه، درد کف پا و التهاب پلانتار فاسیا خواهد شد. اسکن کف پا به ارزیابی نوع قوس کف پا می‌پردازد تا پزشک با توجه به نتایج به دست آمده کفش مناسبی را در اختیار بیمار قرار دهد.

افرادی که دچار صافی کف پا هستند معمولاً پای آنها بر خلاف افرادی که دچار قوس بیش از حد هستند و کف پای آنها تماس کمتری با زمین دارد، انعطاف پذیری بالایی دارد. استفاده از کف و کفی طبی ضمن اصلاح صافی کف پا به کنترل انحراف پا به سمت داخل یا بیرون کمک می‌کند. اگر شما دچار صافی کف پا و درد پا هستید باید به پزشک مراجعه کنید تا به کمک اسکن کف پا بتواند به ارزیابی نقاط آسیب دیده بپردازد و کفش مناسبی را به شما معرفی کند که ضمن توزیع مناسب وزن بدن به رفع فشار از نقاط مختلف پا کمک نماید.

ساخت کفی طبی بعد از اسکن پا

کفش و کفی طبی انعطاف پذیری بالایی دارند و به نحوی ساخته شده‌اند که به خوبی از ساختار پا محافظت نمایند. کفی طبی می‌‌‌تواند از سه قوس کف پا محافظت کند، تعادل بدن را افزایش دهد، و با مطابقت بهتر مچ پا، زانو و لگن به کاهش درد بپردازد. ارزیابی دقیق کف پا از طریق اسکن دیجیتالی کف پا میسر است، به همین دلیل مراجعه به متخصص ارتوپدی ضروری است. کفی طبی، سفت اما انعطاف پذیر است و به بهبود حالت طبیعی بدن در هنگام راه رفتن کمک می‌کند.