عدم کنترل مناسب قند خون میتواند به بسیاری از بخشهای بدن از جمله عصبها و رگهای خونی که به پا میرسند، آسیب وارد کند. به همین دلیل، افرادی که مبتلا به دیابت میباشند، بیشتر در معرض خطر بروز مشکلاتی در پاها هستند. پوشیدن کفشهایی که طراحی ویژهای دارند، میتواند این خطر را کاهش داده و گردش خون سالم در پاها را بهبود ببخشد. در ادامه این مقاله، میتوانید در خصوص طراحی کفشهای مخصوص افراد دیابتی و اینکه آیا شما نیز به این کفشها نیاز دارید، اطلاعات بیشتری دریافت کنید.
برای کسب اطلاعات بیشتر درمورد کفش دیابتی و رزرو وقت مشاوره با کلینیک دکتر فروغ به شماره 02166572220 تماس حاصل فرمایید.
دیابت و مشکلات پا
قند خون بالا منجر به گردش خون ضعیف در بدن میشود. همچنین ممکن است به عصبهای پا صدمه بزند که به آن نوروپاتی گفته میشود. نوروپاتی میتواند باعث بیحسی در پاها شود، که در این صورت اگر پای فرد، بریده شده یا آسیب ببیند، متوجه آن نخواهد شد. اگر بریدگی روی پا درمان نشود، دچار عفونت میشود.گردش خون ضعیف نیز بهبودی بریدگی و عفونت را با مشکل مواجه میکند.
ممکن است روی انگشتان یا کف پا زخم باز ایجاد شود. ممکن است پینه یا پوستهای سخت ضخیم بوجود آید. مشکلات زیر در افراد دیابتی ممکن است رخ دهد:
- پینه شست پا
- میخچه
- عفونت قارچی
- قانقاریا
آسیب به عصب میتواند شکل پاها را تغییر دهد. بیماران دیابتی بیشتر به مشکلاتی مانند انگشت چکشی مبتلا میشوند که این ناهنجاری باعث میشود مفصل انگشتان پا به سمت داخل خم شود.
حتی مشکلاتی در پا مانند تاول یا پای ورزشکاران، که به ظاهر بیاهمیت به نظر میرسند، میتواند در بیماران دیابتی موجبات نگرانی را فراهم کند. به دلیل گردش خون نامناسب در این ناحیه، هر مشکلی که در پا ایجاد میشود، به مدت زمان زیادی برای بهبودی نیاز دارد و حتی ممکن است وخیمتر شده و به عفونتهای خطرناک پیشرونده تبدیل شود و در صورتی که به درستی درمان نشود، منجر به قطع عضو خواهد شد. به همین دلیل است که اگر مبتلا به دیابت هستید، هر مشکلی که در پا ایجاد میشود، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
آسیبهای پا و تغییراتی در شکل پاها میتواند باعث شود که کفشهای معمول برای شخص راحت نباشد. پوشیدن کفشهای بسیار تنگ یا بسیار گشاد، میتواند خطر بروز مشکلات پا را افزایش داده و حتی مشکلات پا را تشدید کند. سعی نکنید که با فشار، یک کفش تنگ را بپوشید. به جای آن، با پزشک یا متخصص پا درباره کفشهای مخصوص افراد دیابتی مشورت کنید. با پوشیدن کفشهای مناسب، احساس راحتی بیشتری خواهید داشت و پای شما سالم خواهد ماند.
مزایای جورابها و کفشهای دیابتی
آسیب سیستمیک دیابتی میتواند مشکلات جدی مانند پای شارکو و زخم پای دیابتی ایجاد کند. یکی از روشهایی که خطر این مشکلات را کاهش میدهد، استفاده از جورابها و کفشهای دیابتی است.
- کاهش ضربه و ساییدگی. یکی از روشهای مراقبت از پای دیابتی، کاهش مقدار ضربه ( فشار عمودی) و ساییدگی ( اصطکاک افقی) است. جورابها و کفشهای دیابتی به گونهای طراحی شدهاند که این فشارهای خاص را کاهش میدهند.
- حرکت مفاصل را محدود میکند. کنترل محدوده حرکت برای مفاصل خاصی در پا میتواند به کاهش التهاب، تسکین درد کمک کرده و منجر به ثبات و عملکرد بیشتر پا، میشود.
- نواحی تحت فشار زیاد را تسکین میدهد. فشار بیش از حد در نواحی متمرکز ممکن است زخم ( از بین رفتن پوست) را در پی داشته باشد. کفشهای دیابتی نیروهای وارد بر پا را به طور طبیعی در تمام نواحی منتشر میکند، از این رو، خطر بروز مشکلاتی در پا کاهش مییابد.
- تطابق، ثبات و حمایت از ناهنجاریها. در مورد بیماران دیابتی، جهت پیشگیری از آسیب بیشتر و تسکین درد در بسیاری از ناهنجاریها، لازم است که از آنها محافظت شود. با اطمینان از پوشیدن کفش مورد نیاز و مناسب، به محافظت از پاها کمک خواهیم کرد.
انواع متفاوت کفشهای دیابتی
اگر دیابت شما تحت کنترل قرار دارد و هیچ مشکلی در پاها ندارید، یک کفش راحت و در اندازه مناسب، تمام آن چیزی است که نیاز دارید. اما اگر پاها دچار مشکلاتی هستند، پزشک ممکن است یکی از انواع کفشهای زیر را به شما توصیه کند:
کفشهای با عمق بیشتر
کفشهای با عمق بیشتر ، حدود نیم تا یک و نیم سانتیمتر نسبت به کفشهای معمولی، عمق بیشتری دارند. این فضای اضافی میتواند تغییرات پاها مانند پینه یا انگشت چکشی را به راحتی در خود جا دهد. کفشهای با عمق بیشتر، همچنین فضای کافی برای قرار دادن کفی، در صورت نیاز، فراهم میکنند.
کفشهای دوران بهبودی
کفشهای دوران بهبودی هنگامی استفاده میشود که زخمهای پا یا جراحی پا در حال بهبودی است. آنها به شکل صندلهایی که قسمت انگشتان آن باز یا بسته است، وجود دارند. بطور کلی، کفشهایی که در قسمت انگشتان باز است، برای افراد دیابتی توصیه نمی شود، مگر اینکه پزشک آن را توصیه کند.
کفشهای سفارشی
کفشهای سفارشی با توجه به شکل پای شخص ساخته میشود. این نوع کفش برای افرادی که دچار ناهنجاری در پاها هستند، مناسب است.
بطور کلی، اگر دچار نوروپاتی، آسیب به عصب یا صدمه به پاها هستید، کفشهای طبی بطور خاص برای حفظ سلامت پاها طراحی شدهاند.
کفشهای ارتوپدی کفشهایی هستند که برای راحتی بیشتر در افرادی که دچار پینه شست پا، میخچه یا دیگر مشکلاتی در پاها هستند، طراحی میشوند. البته هر شخصی که کفش ارتوپدی میپوشد، لزوماً به دیابت مبتلا نیست. مهم نیست که چه سبک و نوع کفشی را ترجیح میدهید، انواع مختلفی از کفشهای ارتوپدی در دسترس هستند.
علاوه بر خرید کفش تازه، میتوانید کفشهای را که در حال حاضر استفاده میکنید، تغییر دهید. به عنوان مثال میتوانید یک کفی ضخیمتر با قابلیت ضربهگیری بیشتر اضافه کنید. همچنین میتوانید ارتوتیک به آن اضافه کنید. ارتوتیکها، پدها یا کفیهایی هستند که درون کفش قرار میگیرند تا فشار روی پاها را کاهش داده و راحتی بیشتری فراهم کنند.
تفاوت بین کفشهای دیابتی و کفشهای معمولی
کفشهای دیابتی باید شامل ویژگیهای خاصی باشند و به گونهای طراحی و ساخته شده باشند که برای بیماران دیابتی که مستعد برخی مشکلات در پاها هستند، راحت باشد. بهترین کفشهای دیابتی شامل ویژگیها و کیفیتهایی است که در زیر عنوان شده است:
- لایه محافظتی درونی که از مواد نرم تهیه شده و فاقد دوختهای برجسته است، و از این رو ناراحتی برای پا ایجاد نمیکند.
- بدون لبه فوقانی که باعث میشود فشاری روی پا وارد نشود. در مقابل، اغلب کفشهای معمولی به نواحی پنجه پا یا پشت کفش فشار وارد میکند، زیرا آنها از مواد سخت ساخته شدهاند و به گونهای طراحی شده که ممکن است برای پینه انگشت شست پا، انگشتان پا یا پشت پاشنه پا آزاردهنده باشد.
- طراحی با عمق بیشتر، راحتی بدون فشار را فراهم کرده و میتوان یک کفی ارتوتیک ضخیم نیز در آن قرار داد.
- فضای بیشتر در قسمت انگشتان، جای کافی برای حرکت انگشتان ایجاد کرده و از فشار روی آنها پیشگیری میکند.
- کفیهای سبک و منعطف که حرکت و ثبات پا را تسهیل کرده و ضربه به پا را کم میکند.
- استفاده از لبههای کشسان میتواند یک راهحل ایدهآل برای مشکلاتی باشد که به دلیل دیابت شدید یا نوروپاتی ایجاد میشود. این کفشهای کشسان، با زوایای پا مطابقت پیدا کرده و نقاط فشاری را کاهش میدهد.
- کفیهای ارتوتیک ویژه که از قوس پا حمایت میکنند، فشار روی کف پا را کم کرده و حافظت مناسبی را فراهم میکند.
جورابهای دیابتی
جورابهای دیابتی، جورابهایی هستند که پا را منقبض نمیکند و به شکلی طراحی شدهاند که گردش خون سالم را بهبود میبخشند. اکثر برندها ویژگی کشسانی را ندارند و برخی برندها عایق رطوبتی دارند. جورابهای دیابتی که پا را خشک نگه میدارند، میتوانند از ایجاد عفونت پیشگیری کنند. اغلب میتوان جورابهای دیابتی را به شکلی درست کرد که شبیه به جوراب معمولی باشد و در اندازهها، رنگها و سبکهای متنوع، تولید کرد.
اگر تمایلی به خرید جورابهای مخصوص افراد دیابتی ندارید، سعی کنید از جورابهای معمولی که از پارچه عایق رطوبت ساخته شده، استفاده کنید. مراقب دوختهای روی جوراب در طول نواحی انگشتان، باشید زیرا ممکن است منجر به تاول شود و همچنین برای پیشگیری از این عامل، جورابهایی را بخرید که از مچ پا بالاتر باشند. از جورابهای کمپرشن استفاده نکنید، زیرا تاثیر منفی بر جریان خون پاها خواهد داشت.
انتخاب کفش مناسب
نکات زیر را دنبال کنید تا بتوانید کفش مناسبی که نیاز دارید انتخاب کنید:
- هر زمان که تصمیم به خرید کفش دارید، پاهای خود را اندازهگیری کنید، زیرا آنها رشد میکنند.
- در عصرهنگام کفش بخرید. زیرا این زمانی است که پاها کمی متورم هستند.
- هنگامی که کفش جدید را امتحان میکنید، جورابهایی را بپوشید که قصد دارید همزمان با آن کفش بپوشید.
- حتماً مقدار کافی فضا در کفش برای جوراب و گام برداشتن و قسمت زیر پنجه پا در نظر بگیرید.
- فضایی به اندازه یک تا یک و نیم سانتیمتر را بین انگشتان و قسمت جلوی کفش در نظر داشته باشید.
- حتماً نواحی اطراف پاشنه پا راحت باشد.
اگر قادر هستید دو جفت کفش طبی بخرید، بهتر است که آنها را بطور متناوب استفاده کنید. اینکار کمک میکند که ویژگی ضربهگیر آن حفظ شده و طول عمر دو جفت کفش طولانیتر شود. هنگامی که پاشنه کفش ساییده شد، یا اگر یک طرف کفش گشاد شده است، آن کفش را کنار گذاشته و از کفش جدید استفاده کنید. استفاده از کفشهای طبی فرسوده، نیاز پا از آن کفش را مرتفع نمیکند.
استفاده از کفشهای جدید، فقط یکی از روشهایی است که بیماران دیابتی برای مراقبت از پاهای خود انجام میدهند. همچنین میتوانید برای چکاب سالیانه به متخصص پا مراجعه کنید و روزانه از پاها مراقبت کرده تا آنها در بهترین حالت خود باقی بمانند.
از چه کفشهایی نباید استفاده کرد ؟
اگر مبتلا به دیابت هستید، باید از پوشیدن انواع خاصی از کفشها خودداری کنید:
- از پوشیدن کفشهایی که در قسمت انگشتان نوک تیز هستند خودداری کنید، زیرا به انگشتان فشار وارد کرده و گردش خون را محدود میکند.
- از کفشهایی که از قوس پا حمایت نمیکند، استفاده نکنید، زیرا آنها باعث آزردگی بافت پا میشوند.
- کفشهایی با اندازه نامناسب نپوشید، زیرا به پا صدمه میزند.
- از کفشهای پاشنه بلند به ندرت استفاده کنید. اگر از کفش پاشنه بلند استفاده میکنید، نمونههایی که در قسمت انگشتان مدور و پاشنه 5 سانتیمتری دارد، بهترین نوع آن است.
سوالات متداول
چرا بیماران دیابتی همیشه باید از کفش استفاده کنند؟
استفاده از کفش و جوراب مناسب بخصوص برای بیماران دیابتی اهمیت دارد، زیرا خطر تاول، ایجاد پینه دردناک کاهش یافته و بطور کلی از پاها محافظت میکند.
آیا افراد دیابتی باید هنگام خواب جوراب بپوشند؟
اگر پاها در طول شب سرد میشود، جوراب بپوشید.
چرا افراد مبتلا به دیابت نمیتوانند از صندل استفاده کنند؟
بندها و نوارهای روی کفش صندل ممکن است روی بخشی از پا فشار وارد کرده و زخم و تاول ایجاد کند.
آیا تمام مدت باید کفش بپوشیم؟
هنگامی که کفشهای شما کاملاً متناسب پا است، همیشه آنها را بپوشید. از راه رفتن با پای برهنه حتی در اطراف خانه پرهیز کنید. برخی از بیماران، هنگامی که پاها بیحس است، ممکن است با تکهای شیشه آسیب دیده و آن را احساس نکنند.
