وجود درد مزمن میتواند از لحاظ جسمی و ذهنی در زندگی شخص اختلال ایجاد کند. در بیشتر مواقع، مصرف دارو علت اصلی بروز درد را رفع نمیکند. ولی روش لیزر پرتوان به مقدار زیادی سبب کاهش درد و علائم مرتبط با عارضههای مختلف شده و در بهبود کیفیت زندگی مؤثر است.
لیزر پرتوان یک روش غیر تهاجمی است. در این روش از دارو استفاده نمیشود. لیزر پرتوان به میزان 80 درصد سبب بهبود عملکرد و کاهش علائم در بیماران میشود. در این مقاله در ارتباط با عملکرد لیزر پرتوان، مزایا، عوارض و هزینه این روش درمانی توضیحات لازم ارائه میشوند.
لیزر پرتوان چیست؟
لیزر پرتوان به لیزر کلاس 4 تعلق دارد. این نوع لیزر در عضلات، بافتها و استخوانها نفوذ کرده و سبب تسریع روند بهبود و بازسازی درون سلولها میشود.
مشابه روند فتوسنتز که سبب تبدیل انرژی نور به انرژی شیـمیـایی در گیـاهان میشـود، لیزر پرتـوان با تبدیل انـرژی نور به انـرژی احیا کننده برای دی ان ای، باعث افزایش سرعت روند بهبود میشود.
واژه پرتوان که در روش لیزر پرتوان استفاده میشود به میزان قدرت لیزر اشاره دارد. لیزر کلاس 4 دارای قابلیت نفوذ بیشتری میباشد و بنابراین در درمان بافتهای مجاور موثرتر است و نتیجه این روش درمانی دارای ماندگاری بیشتری میباشد.
نحوه عملکرد لیزر پرتوان
عملکرد لیزر پرتوان ساده میباشد. پزشک قسمتهایی از بدن مانند عضلاتی که دچار کشیدگی شده و یا مفاصل دارای آرتروز را با همکاری بیمار تعیین خواهد کرد.
سپس پزشک برنامه درمانی مخصوص هر بیمار را طرحریزی خواهد کرد. بایستی توجه شود که جهت دستیابی به نتیجه رضایتبخش به چندین جلسه درمانی نیاز میباشد.
هر جلسه درمانی لیزر پرتوان معمولاً به 15 تا 20 دقیقه زمان نیاز دارد. در طول این مدت زمان، نور لیزر در ناحیه مورد نظر مورد استفاده قرار میگیرد. جلسات درمانی معمولاً در افراد باعث ایجاد احساس آرامش شده و طبق گزارش بیماران احساس ناشی از بهکارگیری لیزر پرتوان، مشابه تابش نور آفتاب بر بدن میباشد.
کاربردهای لیزر پرتوان
لیزر پرتوان دارای کاربردهای فراوانی است و در درمان عارضههای مختلفی شامل موارد زیر استفاده میشود:
علاوه بر درمان بدن در سطح سلولی، دیگر کاربردهای لیزر پرتوان شامل: کاهش درد، بهبود ورم، رفع بافت اسکار، بهبود جریان خون و عملکرد اعصاب و تنظیم مجدد چرخه (سیکل) درد مزمن میباشد.
مزایای لیزر پرتوان
لیزر پرتوان جهت کمک به کاهش درد و التهاب مرتبط با بسیاری از عارضهها به کار برده میشود. بسیاری از پزشکان و بیماران از لیزر پرتوان استفاده کرده و با مزایای درمانی آن آشنا هستند. مزایای لیزر پرتوان شامل موارد زیر میباشد:
کاهش درد و التهاب بدون بروز عوارض جانبی
در روش لیزر پرتوان از فرآیندی به نام فتو بیو مدولاسیون استـفاده میشود. در این فرآینـد فوتـونها وارد بافت بدن شـده و بر سـیتوکروم سی درون میتوکندری تاثیر میگذارند. این تاثیر متقابل سبب ایجاد تغییرات بیولوژیکی شده که منجر به افزایش سوخت و ساز سلولی و در نهایت باعث کاهش درد و التهاب میشود. در ارتباط با عوارض لیزر پرتوان بایستی توجه شود که بر خلاف مصرف دارو، لیزر پرتوان بدون بروز عوارض جانبی سبب کاهش درد میشود.
این روش همچنین دارای اثرات درمانی بلندمدت میباشد. با وجود این که تعداد جلسات درمانی مورد نیاز بسته به شدت عارضه در هر بیمار متفاوت است، برخی از بیماران تنها پس از چند جلسه به نتیجه مورد نظر دست پیدا میکنند.
قابل استفاده برای عارضههای حاد و مزمن
در ارتباط با درمان عارضههای حاد با لیزر پرتوان، بایستی توجه شود که درمان زودهنگام پس از بروز آسیبدیدگی (در صورتی که خونریزی فعال وجود نداشته باشد) سبب افزایش تأثیر درمان میشود. هر چه روند بهبود سریعتر آغاز شود و التهاب سریعتر کاهش پیدا کند، تأثیر درمان افزایش پیدا میکند. در ارتباط با آسیبدیدگیهای شدید، لیزر پرتوان به بازیابی سریع عملکرد بدن کمک میکند.
لیزردرمانی در بیشتر موارد در تسکین درد و التهاب ناشی از عارضههای مزمن مؤثر است. پزشکان از لیزر پرتوان Lightforce Xli 40 وات به منظور کاهش سریع التهاب در بیماران دارای درد مزمن استفاده میکنند. این نوع لیزر پرتوان خصوصاً برای درمان عارضههای مزمن مناسب است چرا که در عین استفاده از میزان متناسب لیزر، در درمان قسمتهای وسیعتری از بدن بیمار مناسب است.
افزایش سرعت روند ترمیم بافت و رشد سلولی
لیزر پرتوان در افزایش سرعت رشد و تکثیر سلولی (توسط ترمیم دی ان ای و آر ان ای درون سلولها) مؤثر است. سلولهای غضروفها، استخوانها، تاندونها، رباطها، اعصاب و عضلات با استفاده از لیزر پرتوان سریعتر ترمیم میشوند.
بهبود و نرم شدن بافت اسکار
لیزر پرتوان سبب بهبود بافت اسکار شده و از تشکیل بافت اسکار جدید پس از آسیبدیدگی بافت جلوگیری میکند. بافت اسکار دارای خاصیت انعطافپذیری کمی میباشد و به درد حساستر است. همچنین این نوع بافت ضعیفتر میباشد و بیشتر در معرض آسیبدیدگی مجدد قرار دارد. لیزر پرتوان به نرم شدن بافت اسکار کمک کرده و در بهبود این نوع بافت مؤثر است.
تنظیم مجدد چرخه درد مزمن
سیگنالهای مربوط به درد مزمن در اینترنورونها (نورونهای میانی یا اتصالدهنده) در بدن حفظ میشوند. برای مثال، دردی که در زانو حس میشود، در اینترنورونهای نزدیک طناب نخاعی حفظ خواهد شد. نور لیزر به اینترنورونها رسیده و چرخه درد را دوباره تنظیم میکند. در واقع لیزر از انتقال احساس درد به مغز توسط سیگنالهای عصبی جلوگیری میکند.
کاهش ورم
لیزر پرتوان دارای تأثیر ضد التهابی میباشد چرا که سبب گشاد شدن رگهای خونی و فعالسازی سیستم تخلیه لنفاوی میشود. در نتیجه ورم ناشی از وارد شدن فشار، آسیبدیدگی یا عارضههای سیستمیک کاهش پیدا میکند.
بهبود جریان خون
لیزر پرتوان سبب بهبود فعالیت رگهای خونی و افزایش روند تشکیل مویرگها در بافتهای آسیبدیده میشود. در این حالت میزان انتقال اکسیژن و دیگر مواد مغذی به ناحیه آسیبدیده افزایش یافته و سرعت روند بهبود افزایش پیدا میکند.
بهبود عملکرد اعصاب
لیزر پرتوان، سرعت روند بازسازی سلولهای عصبی را افزایش داده و سبب بهبود ارتباط بین اعصاب و مغز میشود.
طرحریزی برنامه درمان مطابق با نیازهای هر شخص
لیزر پرتوان با قدرت بین 0/5 وات تا 25 وات، قدرتهای درمانی مختلفی در ارتباط با سرعت و نتیجه درمانی دلخواه در اختیار پزشک قرار میدهد.
دستگاه لیزر پرتوان دارای پروب یا سَریهای مختلفی میباشد که در شرایط و موقعیتهای مختلف و برای روشهای درمانی متفاوت مورد استفاده قرار میگیرند. برای مثال در زمان درمان برجستگی استخوانی، از تجهیزات درمانی غیر تماسی استفاده میشود. در حالی که در زمان درمان ساختارهای بافتهای عمیق مانند عضله همسترینگ به منظور نفوذ عمیقتر و جابهجایی مایعات اضافی، بایستی از پروب توپی ماساژ تماسی استفاده شود. پروب یا سریهای درمانی با اندازههای مختلف به منظور درمان با درجات دقت مختلف نیز مفید میباشند.
ایجاد احساس خوشایند در بیمار
بسته به نوع لیزر مورد استفاده در روش لیزر پرتوان، امکان دارد هیچ احساسی ایجاد نشود و یا ممکن است حس گرمای ملایم و آرامبخش در ناحیه مورد نظر ایجاد شود. استفاده از لیزر پرتوان برای بسیاری از بیماران یک تجربه لذتبخش محسوب میشود؛ خصوصاً زمانی که از سَری یا پروب توپی ماساژ به منظور درمان استفاده شود.
طبق گزارش بیماران، لیزر پرتوان همچنین سبب کاهش سریع درد میشود. این مساله خصوصاً در مورد افراد دارای دردهای مزمن از اهمیت زیادی برخوردار است.
سرعت بالای روند درمان
بسته به اندازه، عمق و شدت عارضه مورد نظر، درمان با استفاده از لیزر پرتوان سریع انجام شده و معمولاً به 5 تا 10 دقیقه زمان نیاز دارد. دستگاه لیزر پرتوان در مدت زمان کم، میزان زیادی انرژی را مورد استفاده قرار داده و سبب افزایش سرعت درمان میشود و بنابراین برای افرادی که برنامه فشردهای در طول روز دارند، یک روش درمانی مناسب و مؤثر به شمار میآید.
آیا استفاده از لیزر پرتوان خطرناک میباشد؟
خیر. لیزر پرتوان به منظور استفاده جهت درمان درد توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) مورد تأیید قرار گرفته است. بسیاری از ورزشکاران حرفهای در سراسر جهان از این روش جهت تسریع روند بهبود استفاده میکنند. در مورد عوارض لیزر پرتوان بایستی به این نکته توجه شود که چنانچه این روش توسط پزشک ماهر و باتجربه مورد استفاده قرار گیرد، باعث بروز عوارض جانبی نمیشود. هزینه هر جلسه لیزر پرتوان نیز بسته به زمان مورد نیاز برای هر جلسه و تعداد قسمتهای تحت درمان متفاوت میباشد.
