درمان خشکی و گرفتگی شانه (شانه منجمد):علائم و علت

15315421

 خشکی یا شانه منجمد (یخ زده)، نام عارضه ای است که طی آن شانه دردناک و خشک می شود. همچنین تحرک شانه کاهش می یابد و ممکن است کاملا متوقف شود. این عارضه بدون درمان هم بهبود می یابد که البته 2 تا 3 سال زمان خواهد برد. تعداد زیادی روش های درمانی برای کاهش درد و افزایش تحرک موجودند.

علائم و نشانه ها

علائم عمومی عبارت اند از درد، گرفتگی و محدودیت حرکتی. علائم این عارضه معمولا سه مرحله دارند :

  • اول - مرحله دردناک و در حال یخ زدن : این مرحله معمولا 2 تا 9 ماه طول کشیده و اولین علائم آن، درد و پس از آن گرفتگی و محدودیت در حرکت می باشند. درد معمولا در طول شب و یا هنگام خوابیدن روی شانه ی آسیب دیده، شدید تر می شود.
  • دوم - مرحله خشک و یخ زده : این مرحله معمولا 4 تا 12 ماه طول می کشد که طی آن ممکن است درد کاهش یابد ولی گرفتگی و محدودیت در حرکت باقی مانده و می توانند بد تر شوند. تمامی حرکات شانه، طی این عارضه تحت تاثیر قرار می گیرند، با این حال، حرکتی که بیشتر از همه محدود می شود، بالا بردن بازو است. همچنین ممکن است در اثر عدم استفاده از ماهیچه های اطراف شانه، این ماهیچه ها اندکی تحلیل بروند.
  •  سوم -مرحله یخ در حال ذوب و بهبودی : این مرحله معمولا بین 1 تا 3 سال زمان می برد. طی این مرحله درد و گرفتگی به تدریج کاهش یافته و حرکات شانه به حالت عادی و یا نزدیک به حالت عادی، باز می گردند.

علائم این عارضه معمولا کار های روزمره از جمله رانندگی، لباس پوشیدن و یا خوابیدن را مختل می کنند. حتی ممکن است خاراندن پشت و یا قرار دادن دست در جیب پشتی شلوار غیر ممکن شوند. همچنین ممکن است شغل شما نیز مختل شود.

تفاوت بسیار زیادی در شکل و مدت زمان ایجاد علائم وجود دارد. بدون انجام درمان مناسب، علائم به طور میانگین حدود 2 تا 3 سال باقی می مانند که البته در برخی موارد این مدت زمان بسیار کوتاه تر خواهد بود. در تعداد کمی از موارد ممکن است علائم تا چندین سال از بین نروند.

علت ها و دلایل

درد و خشکی شانه هنگامی به وجود می آید که کیسه پوشاننده ی مفصل شانه، که به نام کپسول شناخته می شود، ضخیم شده و ورم کند. علت خشکی شانه هنوز به درستی مشخص نیست.

شانه یک مفصل گوی و کاسه ای است. انتهای استخوان بازوی شما (هومروس) درون جایگاهی کاسه مانند در درون استخوان کتف قرار می گیرد.

کپسول شانه به هنگام بالا بردن بازو به بالای سر، کشیده ترین حالت خود را خواهد داشت و هنگام پایین بودن بازو، مانند یک کیسه ی کوچک می باشد.

در شانه ی یخ زده، لایه هایی از بافت اسکار مانند در درون کپسول شانه شکل می گیرند و باعث ضخیم شدن، تورم و سفتی آن می گردند. این امر باعث کاهش فضای موجود در درون کپسول برای استخوان بازو شده و منجر به محدودیت های حرکتی می گردد.

افراد در معرض ابتلا

علت به وجود آمدن شانه ی یخ زده به درستی مشخص نیست با این حال عواملی وجود دارند که ممکن است احتمال به وجود آمدن این عارضه را افزایش دهند. این عوامل عبارت اند از :

سن : بیشتر افرادی که تحت تاثیر شانه ی یخ زده قرار می گیرند، 40 تا 60 سال سن دارند. همچنین احتمال وقوع این عارضه در زنان بالا تر از مردان است.

آسیب قبلی به شانه و یا عمل جراحی : یخ زدگی شانه ممکن است پس از وارد شدن آسیب به شانه یا بازو مانند شکستگی، و یا پس از انجام یک عمل جراحی در ناحیه ی شانه، ایجاد شود.
بخشی از این ممکن است به دلیل تکان ندادن بازو و شانه در مدت زمان بهبودی باشد. کپسول شانه ی شما ممکن است به دلیل عدم استفاده سفت شود و به همین دلیل، ضروری است که به آسیب های دردناک در ناحیه ی شانه بی توجهی نشده و درمان های پزشکی مناسب صورت بگیرند.

دیابت : اگر شما به دیابت مبتلا هستید، خطر ابتلا به خشکیدگی شانه در شما بالا تر خواهد بود. علت دقیق این امر هنوز معلوم نیست.

شانه ی یخ زده ممکن است بعضا به همراه دیگر عارضه های شانه ایجاد شود. مانند موارد زیر :

تاندونیت کلسیفیه - که طی آن مقادیر کمی کلسیم در تاندون های شانه انباشته می شوند.

پارگی در روتاتورکاف - روتاتورکاف عبارت است از تعدادی عضله که حرکات شانه را باعث می شوند.

عدم تحرک : تحرک نداشتن برای مدت زمان طولانی نیز، می تواند خطر ایجاد شانه ی یخ زده را افزایش دهد. این ممکن است بعضا به هنگام بستری بودن در بیمارستان، اتفاق بیفتد.

تشخیص

تشخیص یخ زدگی شانه، معمولا با معاینه ی پزشک انجام می شود. همچنین ممکن است از عکس برداری به کمک اشعه ی ایکس و یا اسکن MRI مفاصل شانه استفاده شود. این آزمایشات هنگامی صورت خواهند گرفت که تشخیص پزشک واضح نبوده و نیاز باشد احتمال برخی عارضه های دیگر رد شوند. بنابراین بسیاری از افراد نیازی به هیچ گونه آزمایشی ندارند.

راه ها و روش های درمان

هدف از درمان، کاهش درد ،خشکی و گرفتگی عضلات گردن و شانه و همچنین حفظ محدوده ی حرکتی به بهترین شکل خود، می باشد. یک یا چند مورد از موارد زیر ممکن است برای کاهش یا پیشگیری از علائم، توصیه شوند :

دارو

مسکن های معمولی :اولین داروی توصیه شده برای کنترل درد شانه منجمد ممکن است پاراستامول باشد. همچنین کدئین یک مسکن قوی تر است که ممکن است به عنوان جایگزین و یا همراه با پاراستامول مصرف شود. یبوست یکی از عوارض جانبی متداول کدئین می باشد. از مسکن ها می تواند به عنوان یک مکمل برای دیگر راه های درمانی، استفاده کرد.

مسکن های ضد التهاب :چند نمونه از مسکن های ضد التهاب عبارت اند از ایبوپروفن، دیکلوفناک و ناپروکسن. نحوه ی کار این دارو ها به صورت کاهش درد و همچنین کاهش هرگونه تورم و التهاب در شانه، می باشد. برند های مختلفی این نوع دارو ها را تولید می کنند، بنابراین در صورت مناسب نبودن یکی، می توان از دیگری استفاده کرد. دارو های مسکن ضد التهاب ممکن است عوارض جانبی داشته باشند. همیشه قبل از استفاده از دارو، برگ راهنمای درون بسته بندی آن را مطالعه کرده و از موارد احتیاطی و عوارض جانبی آن مطلع شوید.

ورزش دادن شانه

این تمرینات به شدت توصیه می شوند و هدف آن ها جلوگیری از خشک شدن و گرفتگی شانه و حفظ محدوده ی حرکتی آن، می باشد. برای نتیجه ی بهتر، می بایست این تمرینات را همان طور که پزشک یا فیزیوتراپیست تجویز کرده و به صورت منظم، انجام داد.

فیزیوتراپی

بسیاری از افراد به فیزیوتراپیست معرفی می شوند. او می تواند توصیه های حرفه ای در زمینه ی انجام تمرینات مناسب ارائه داده و همچنین از دیگر تکنیک های تسکین درد استفاده کند. مانند بسته های گرمایشی سرمایشی و یا تحریک الکتریکی عصب از روی پوست (TENS).

تزریق استروئید

در برخی موارد، تزریق استروئید به درون یا اطراف مفصل شانه، می تواند علائم  شانه یخ زده را تا چند هفته ناپدید کند.استروئید ها التهاب را کاهش می دهند و از آن جایی که علائم پس از انجام تزریق به صورت تدریجی باز می گردند، نمی توان آن را یک درمان دائمی دانست. با این حال بسیاری از افراد از آن به دلیل از بین بردن علائم، استقبال می کنند.

عمل جراحی

در صورت کار ساز نبودن دیگر روش های درمانی، جراحی در نظر گرفته می شود. تکنینک هایی که به کار می روند عبارت اند از

مانیپولاسیون. طی این عملیات، با بی حس بودن بیمار، جراح شانه اقدام به چرخاندن شانه به اطراف می کند.

آزاد کپسول مفصل شانه به کمک آرتروسکوپ . این یک جراحی به نسبت کوچک است در این عمل که معمولا طی در یک روز انجام می شود، به کمک یک پروپ مخصوص کپسول مفصل شانه را آزاد می کنند.

با این که درصد موفقیت جراحی بالاست، ولی نمی توان در همه ی موارد از آن استفاده کرد.

نکته : جلوگیری از بی تحرک کردن شانه، بسیار حائز اهمیت است  برای مثال گچ گرفتن یا استفاده از شکسته بند. این امر در حقیقت باعث سخت تر شدن فرایند بهبودی و افزایش طول مدت آن می شود.